استاد میرزا محمد بخشی

زندگینامه استاد

استاد میرزا محمد بخشی از شاعران برجسته و تأثیرگذار معاصر شهرستان ورزقان و از چهره‌های ماندگار شعر و ادب منطقه قره‌داغ بود که نقش مهمی در اعتلای فرهنگ و ادبیات تورکی آذربایجان ایفا کرد.

تصویر استاد میرزا محمد بخشی، شاعر نامدار آذربایجانی اهل ورزقان

تولد و دوران کودکی استاد میرزا محمد بخشی

استاد میرزا محمد بخشی در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی در روستای دیزج صفرعلی از توابع شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی چشم به جهان گشود. از همان کودکی علاقه عمیق خود را به طبیعت، زادگاه و مردم منطقه با سرودن اشعار متعدد نشان داد.

جایگاه ادبی و فرهنگی استاد بخشی

استاد میرزا محمد بخشی را می‌توان پدر شعر و ادبیات شهرستان ورزقان دانست. او به همراه مرحوم حاج فتح‌الله اقبالی از پیشگامان شعر و ادب این منطقه به شمار می‌آید و نام او همواره با ادبیات ورزقان گره خورده است.

فعالیت‌های اجتماعی و خدمات ماندگار

استاد محمد بخشی علاوه بر فعالیت‌های ادبی، در توسعه و آبادانی زادگاه خود نقش فعالی داشت. تلاش برای آوردن برق به منطقه، پیگیری اخذ مجوز بند انحرافی روستا، مشارکت در ساخت جاده و اهدای زمین برای احداث چندین مدرسه از جمله خدمات ماندگار این شاعر مردمی است.

دیدگاه اندیشمندان و نویسندگان

اندیشمندان و نویسندگان منطقه قره‌داغ از جمله اساتید دوستی، خضوعی، عالی، نوری، الهیاری، نصیرزاده، پوررضوی، الماسیان و اباصلت احمدی با چاپ مقاله‌ها و اشعار مختلف در نشریات و مجلات، جایگاه ادبی استاد محمد بخشی را توصیف و تمجید کرده‌اند. https://eitaa.com/eilsuzi/184

نقل‌قول‌ها و نظر بزرگان ادب

اکبر آرمند، معاون فرهنگی و هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، در آیین بزرگداشت استاد مرحوم میرزا محمد بخشی در ورزقان اظهار داشت:در آثار هنرمندان و ادبای مشهوری چون نوری، دوستی، یحیی شیدا و دیگر بزرگان، به مرد بزرگی اشاره شده است که سبب رونق و غنای شعر و ادب در منطقه و شهرستان ورزقان شده است. از اشعار استاد بخشی به‌خوبی پیداست که او عاشق وطن بود و عزت خویش را از زادگاهش می‌دانست.

حسین دوستی، نویسنده و محقق برجسته اهری، درباره آثار استاد محمد بخشی می‌نویسد: مطالعه دفتر اشعار استاد بخشی توفیقی ارزشمند بود که پیش از چاپ کتاب نصیب اینجانب شد. در این اشعار، صحنه‌ها و تصاویر منظوم شورانگیز و یادمان‌های ادبی فراوانی دیده می‌شود که نشان از عمق دوستی، اخوانیات و پیوندهای انسانی در شعر او دارد.

آثار و کتاب‌های منتشرشده

گلچینی از اشعار استاد محمد بخشی با عنوان «دونیا یورغونی» در ۲۹۲ صفحه، به زبان ترکی و در قطع وزیری، در سال ۱۳۹۱ هجری شمسی توسط انتشارات اختر تبریز منتشر شد. این کتاب با استقبال گسترده علاقه‌مندان به شعر و ادبیات منطقه قره‌داغ و شهرستان ورزقان روبه‌رو گردید.

آثار و اشعار استاد محمد بخشی همچنین در کتاب «تاریخ و جغرافیای ارسباران» نوشته حسین دوستی و مجموعه سه‌جلدی «ادبیات اوجاغی» تألیف استاد یحیی شیدا منتشر و ماندگار شده است.

درگذشت و یادبود

استاد میرزا محمد بخشی در چهارمین روز پاییز سال ۱۳۸۸ دار فانی را وداع گفت. یاد و نام او همواره در ادبیات و فرهنگ ورزقان زنده است و آثارش در میان شاعران و نویسندگان منطقه تأثیرگذار باقی مانده است.

✒️ دوسلاردان گلایه

نَقَدیر واريدی اقتدار منده
چوخ عزيز توتاردی ائللّريم منيم
باغبان قوجالاندی بولوت ياغمادی
بستاندا قورودی گوللريم منيم

طايفاميزين شادليغيديم غميديم
دنيـادا نمـونـه عـمی دائیـدیـم
هامی دوسلاريما چوخ صميميديم
ثابت ائیله ميشدی ايشلريم منيم

هايینا قاچارديم سسی گَلَنين
يولداشيديم آغليانین گوله‌نين
وكيليديم بيلميه نين بيله نين
اصلاً تیتره مزدی ديزلريم منيم

يواش يواش كیچيک اولان يئكه لدی
بيكار اولانلارين ايش اَلَه گَلدی
پوزلی ايگيت اولدب دؤندی ائولندی
چيخارتدی ياديندان سؤزلريم منيم

بيری قهر ائیله‌دی گَلمه دی بيزه
بيری فخر ساتدی وئردییم ميزه
مين جور ايراد توتدی بير كیچيک سؤزه
باشلاييب دانلادی ديللريم منيم

نيه دَیيشیلدين نه گَلدی سنه
نيه اؤره‌ك سؤزون دئمه‌دين منه
شايد من ائديديم بير علاج سنه
گؤردوم دشمن اولوب ديللريم منيم

والاّه کی همينم كاملدی عقليم
خيانت دانيشماز اصلاَ بو ديليم
نقدر واريدی پولوم قلميم
اونونچون سؤورميش ائللريم منيم

كيمی گوردون دانا يانا چراغی
پائيز گلدی باغبان پوزدی بوتاغی
«بخشی»‌ شعرين يازير اؤره‌كده داغی
گؤز ياشيم اولوبدور سئللريم منيم

✍🏼 استاد بخشی

شعر طنز جمال ائشگی

اما جریان شعر جمال ایشگی اینست که شاعر همسایه یی به نام جمال داشت که صاحب خری بود و دیواره کاهگلی بین طویله های آن دو در اثر قدمت زیادسوراخ شده بود بدین ترتیب که هر وقت شاعر صبح زود در نیمه تاریکی وارد طویله یخود می شد و لامپ را روشن میکرد و نور لامپ که از سوراخ به طویله ی جمال می افتادخر جمال فکر میکرد که صاحب او آمده است و شروع به عرعر کردن میکرد که شاعر این گفتمان را به نظم در آورده است………………….

جمال ائشگی سحری آچاندا، طویله قاپیسین سسیمه سس وئرر جمال ائشگی نیریلدار، گورولدار، کیف احوال ایلر منه اورک وئرر جمال ائشگی اوجا سسله دییر:یورولمویاسان من کی سسلنیرم داریخمیاسان مالدارریخ ایشینده کریخمیاسان گورم، حق سوز دئییر جمال ائشگی نفسیمم گئییر سسی گلنده تسکین وئریر آغلیاندا، گولنده سحر صبحی من طولییه گیرنده درد دل ائیلییر جمال ائشگی دییر:بیللم ائوده خوش گونون یوخدی زمانه خرابدی موشکلون چوخدی کهنه دوستلار سنه ایری ایری باخدی دوست غمینی یئیر جمال ائشگی من نن دانیشاندا، ائشک یولداشیم آز قاللام سسینه دوواردان آشیم الشرم بیر آز آرتیق چالیشیم منه احسن دییر جمال ائشگی گورم سؤزلرینده بخالت یوخدی دوزگون سؤزدانیشیر صداقت چوخدی دییر: اهل عیالین سؤزلری اوخدی حقیقت سولیییر جمال ائشگی کاش بیزده ده بخل و حسد اولمویا قونشو، قونشوسونا تــــــله قورمویا پیس گونونده دالدالانیب دورمویا اوندا حسرت چکر جمال ائشگی «بخشی» دئیر:سنین قدریوی بیللم گور سسین گلنده سوینجی گوللم منن دانیشماسان داریخیب اوللم دوباره سس ویرر جمال ائشگی ✍🏼 استاد بخشی

📎 آييقلار يوخلاييپ ياتميشلار گزیر

منيـــم اورگيمـــده آتــــــالار قـــاني قـاينـاشيــر، وفــالي يـــــولداشلار گـَزير اليمنـَن وئرميشـَم سيــر داشـلاريمي شاهينلـَر يــــوردوندا بـــايقوشلار گـَزير وفــا يـــوخ، صداقت سخـاوت ايتيپ گـُل چيچـَك يئرينده بـــوز تيكـــان بيتيپ قـَديمكي حـُــرمـَتلـــر آرادان گئديپ دَلي كويلــوم دوروپ قــارداشلار گـَزير داي گـُؤره بيلميرَم گـُولـَر اوزلـَري فـــلك آيــري ســـاليپ قــــوچ ايگيتلـَري زمـــانه بــاغـلاييپ شيرين ديللـَري بيــر بيــريندن آيري تاي توشلار گـَزير داي بـُيوك، كيچيك ليق آرادان گئديپ قـــارداش قـــارداشـيـنـا خـيــــانت ائديپ اوغــول آتـــاسينا يوز بـِهتان دِئيپ آتــــــالار آواره، داغ داشـــــــــلار گـَزير ميمونلار بـَيگنمير، جيـــران مارالي آنــــا بــالاسينــــدان قــــاليپ آرالي «بخشي» شعرين يازير، دردلي يارالي آييقلار يــوخـلاييپ ياتميشلار گـَزير ✍🏼 استاد بخشی

شعر آذربایجان استاد بخشی

ئوز آنا يوردومنان سؤز آچيرام من قیزیل بایراقلیدیر آذربایجانیم تــــوپراقي داشلاري باسيلماز قلعه بــــاغچالي بــــاغليدور آذربايجانيم ســــتارخان باقرخـــان ياديگاريدی ايـــــــران باستانين های هارايدی اســـــلامين قــــرآنين سرايداريدی آيــــــدين اوجاقليـــدور آذربايجانيم شانــــلي قهرمانلار بيزيم يئريندی قــــــــاضی خيابانی بيزيم يئريندی مينلر باكـــــــری لر بيزيم يئريندی قوچاق اوغلانليـــدور آذربايجانيم اردبيل مشگينی شــانـــلی اهری مغان قـــره‌داغی هر تك‌تك يئری ستارخان اؤلمئیوب ديريدور ديری قديم سراغليـــــــدور آذربايجانيم قوش قونماز داغلاری بارلی باغلاری سنگردن قاييتماز تورك اوغلانلاری نبي كور‌اوغلو تك های هارايلاری معدنلی كانليــــــدور آذربايجانيم نظامی خـــاقانی بو ئولكه‌نين دی شهريار شيدالار بو ئولكه‌نين دی تاريخ يازان دوستي بو ئولكه‌نين دی شاعر يغيناغليــدور آذربايجانيم باسيلماز قلعه‌لـــــر نشانه‌‌‌سي وار مين جورقهرمانليق حماسه‌سي وار «بخشي»‌نين يوردونا خوش نغمه‌سی وار شوكتلی شانليـــدور آذربايجانيم ✍🏼 استاد میرزا محمد بخشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *